المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣٤ - قاعدهى ثانوى در خبر

شرح عربى:

و الاصل فى الاخبار ان تؤخّرا، لانّها وصف فى المعنى للمبتدأت، فحقّها التأخير كالوصف.

و جوّزوا التّقديم، لها على المبتدأت، اذ لا ضررا حاصل بذلك.

و فهم من كلامه انّ الاصل فى المبتدءات التّقديم.

ترجمه و شرح:

قاعده اصلى در خبر

مصنّف گويد:

اصل در خبرها آنستكه مؤخّر واقع شوند.

شارح گويد:

دليل آن اينستكه اخبار در واقع براى مبتداءها صفت مى‌باشند و قاعده در باب صفت و موصوف آنستكه صفت را مؤخّر از موصوف مى‌آورند.

مؤلّف گويد:

مرحوم نجم الائمّه علّت تقديم مبتداء و لزوم تأخير خبر را به بيان ديگرى توضيح داده و فرموده است:

اصل در مبتداء تقديم و در خبر تأخير است زيرا مبتداء محكوم عليه بوده و بديهى است كه محكوم عليه لازم است قبل از حكم وجود يابد.

قاعده‌ى ثانوى در خبر

مصنّف گويد:

ادباء در جائى كه ضررى پيش نيايد تقديم خبر را تجويز كرده‌اند.

شارح گويد:

يعنى حضرات تقديم اخبار برمبتداءها را تجويز نموده ولى مشروط باينكه بواسطه تقديم ضررى حاصل نشود.

مؤلّف گويد:

مقصود از ضرر « لبس » و اشتباه خبر با مبتداء است يعنى در هرموردى كه اين محذور لازم بيايد از تقديم خبر ممنوع هستيم مثلا اگر مبتداء و خبر هردو